EMDR a hipnoza – najczęstsze mity

Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) jest jedną z najlepiej

przebadanych metod pracy z traumą i coraz częściej pojawia się jako rekomendowane

podejście w leczeniu jej skutków. Mimo to wiele osób, trafiając do gabinetu, odnosi ją do

hipnozy – traktując te metody jako zbliżone lub działające na podobnych zasadach. Takie

skojarzenia mogą budzić niepewność i prowadzić do nieporozumień.

Dlatego poniżej przyglądamy się najczęściej pojawiającym się mitom – koncentrując się na

tym, czym EMDR nie jest oraz co rzeczywiście wyróżnia tę metodę w pracy z

doświadczeniami traumatycznymi.

Mit 1: Terapia EMDR to forma hipnozy

To jeden z najbardziej rozpowszechnionych mitów – i jednocześnie jeden z najbardziej

mylących.

Bilateralna stymulacja, która jest jednym z elementów terapii EMDR nie polega na

wprowadzaniu w trans ani w stan zmienionej świadomości.

Wręcz przeciwnie – kluczowe jest tu zachowanie kontaktu z „tu i teraz”. Osoba w trakcie

sesji:

•  pozostaje świadoma,

•  ma pełną kontrolę nad tym, co mówi i robi,

•  może w każdej chwili zatrzymać proces.

  
  

Bilateralna stymulacja (np. ruchy gałek ocznych) nie służy „wyłączeniu”

świadomości, ale aktywizowaniu naturalnych mechanizmów przetwarzania

informacji w mózgu. Można powiedzieć, że wspiera ona układ nerwowy w

„dokończeniu” procesów, które zostały przerwane w momencie doświadczenia

traumy. Dzięki temu wspomnienia mogą zostać zintegrowane w bardziej

adaptacyjny sposób – bez nadmiernego ładunku emocjonalnego i reakcji stresowej.

Mit 2: EMDR polega na „grzebaniu w przeszłości” bez kontroli

Osoby rozważające terapię często obawiają się, że zostaną „zalane” trudnymi

wspomnieniami.

W rzeczywistości terapia EMDR jest podejściem bardzo ustrukturyzowanym i opartym na

poczuciu bezpieczeństwa. Zanim rozpocznie się właściwe przetwarzanie:

•  terapeuta pomaga zbudować zasoby,

•  pacjent uczy się regulacji emocji,

•  ustalany jest zakres pracy i tempo wspólnie z pacjentem

  
  

To nie jest chaotyczne wracanie do przeszłości, lecz kontrolowany proces, w którym klient

ma wpływ na jego przebieg.

Mit 3: EMDR działa jak „kasowanie” wspomnień

Terapia EMDR nie usuwa wspomnień – i nie taki jest jego cel.

Zmienia się natomiast sposób ich przechowywania i odczuwania. Po terapii osoba może nadal

pamiętać wydarzenie, ale:

•  nie doświadcza już tej samej intensywności emocji,

•  nie reaguje automatycznie napięciem lub lękiem,

•  zyskuje większy dystans i poczucie sprawczości.

To raczej „przetworzenie” niż „wymazanie”.

Mit 4: EMDR działa szybko, więc jest „powierzchowne”

Fakt, że EMDR bywa krótszą terapią niż niektóre podejścia, bywa błędnie interpretowany

jako oznaka płytkiej pracy.

Tymczasem skuteczność EMDR wynika z pracy bezpośrednio z sieciami pamięciowymi

powiązanymi z traumą. Zamiast długotrwałej analizy, proces koncentruje się na przetwarzaniu

źródłowych doświadczeń.

To nie skrót, lecz inna droga.

Mit 5: EMDR wymaga „podatności” jak hipnoza

W hipnozie często mówi się o różnym poziomie podatności na sugestię. W terapii EMDR nie

ma takiego kryterium.

Nie trzeba mieć szczególnych zdolności ani „umiejętności wchodzenia w stan”. Kluczowe są:

• gotowość do kontaktu z własnym doświadczeniem, która może być zbudowana w

• trakcie procesu terapeutycznego

• minimalne poczucie bezpieczeństwa,

• relacja terapeutyczna.

  
  

Mit 6: Podczas EMDR można „utknąć” w trudnych emocjach

To ważna obawa – i warto ją jasno wyjaśnić.

Proces EMDR zakłada naprzemienne zanurzanie się w doświadczeniu i powrót do tu i teraz.

Terapeuta aktywnie monitoruje poziom pobudzenia pacjenta i pomaga regulować emocje.

Dodatkowo pacjent uczy się wcześniej technik stabilizacji, które pozwalają wrócić do

równowagi także między sesjami.

Mit 7: EMDR i hipnoza działają na tej samej zasadzie

Nie. Najważniejsze jest to, że ich fundamenty są różne:

• EMDR opiera się na modelu przetwarzania informacji (AIP) i pracy z pamięcią traumatyczną

• hipnoza wykorzystuje koncentrację, sugestię i pracę z wyobrażeniami.

  
  

Z perspektywy terapii traumy EMDR jest jedną z najlepiej przebadanych metod i znajduje się

w rekomendacjach wielu organizacji zdrowia psychicznego na świecie.

Terapia EMDR to metoda, która często bywa mylona z hipnozą, ale w rzeczywistości

reprezentuje zupełnie inne podejście do pracy z traumą. Jej siłą jest połączenie

ustrukturyzowanego procesu, bezpieczeństwa i pracy z naturalnymi mechanizmami mózgu.

Zrozumienie, czym terapia EMDR jest – a czym nie jest – pomaga zmniejszyć lęk przed

terapią i umożliwia bardziej świadomy wybór ścieżki leczenia.